17 juni 2026
Het URBACT IV-programma wil dat steden en andere overheden meer van elkaar leren en goede, vernieuwende praktijken met elkaar delen. Zo wil het programma bijdragen aan duurzame en samenhangende stedelijke ontwikkeling, sterker stedelijk beleid en een betere inzet van het cohesiebeleid in steden.
Daarom lanceert de Franse organisatie ANCT (de beheersautoriteit van URBACT IV) een oproep om zogeheten Action Networks op te zetten. In totaal zullen 20 netwerken worden geselecteerd en ondersteund.
URBACT Action Networks ondersteunen steden bij het uitvoeren van concrete stedelijke acties rond lokale uitdagingen, voortbouwend op bestaande strategieën en beleidskaders. Het belangrijkste doel is om de capaciteit van lokale besturen en stakeholders te versterken om duurzame stedelijke ontwikkeling effectief te realiseren via actiegericht werken, uitwisseling tussen steden en het opbouwen van overdraagbare kennis.
Deelname aan een Action Network laat partnersteden toe om ervaringen rond specifieke beleidsuitdagingen te delen, samen oplossingen te ontwikkelen en een pakket van acties uit te voeren. Zo bouwen ze gezamenlijke kennis op over hoe stedelijke verandering in de praktijk kan worden gerealiseerd. De uitvoering van acties staat centraal in het leerproces: steden testen, sturen bij en identificeren wat werkt, verzamelen inzichten en bereiden een opschaling voor via lokale of Europese financiering.
Als vertrekpunt beschikken deelnemende steden over een bestaande strategie, beleidskader of actieplan. Ze engageren zich om:
een beperkt aantal concrete acties te ontwerpen, uit te voeren en op te volgen rond duidelijk afgebakende lokale uitdagingen;
een participatieve aanpak te waarborgen via een URBACT Local Group (lokale multi-stakeholdergroep) en zogeheten Action Labs voor co-creatie en gezamenlijke uitvoering;
transnationale uitwisseling te benutten om aanpakken te vergelijken, knelpunten aan te pakken, acties bij te sturen en de stap te zetten naar structurele stedelijke transformatie.
Elke partnerstad werkt aan een Action Portfolio: een groeiende reeks outputs die het actiesysteem en de impact ervan aantonen. Op netwerkniveau ontwikkelen partners samen een Actions Playbook met lessen en aanbevelingen voor andere steden, beleidsmakers en Europese organisaties. Daarnaast kunnen netwerken ook andere relevante outputs uitwerken voor een breder publiek. Tijdens de looptijd communiceren steden actief over hun resultaten en ervaringen.
Binnen URBACT IV worden onder “steden” de volgende publieke lokale actoren verstaan:
steden, gemeenten en lokale besturen;
lokale agentschappen: publieke of semi-publieke organisaties die door een stad zijn opgericht (gedeeltelijk of volledig in eigendom) en instaan voor het uitwerken en uitvoeren van specifiek beleid (bv. economie, energie, gezondheid, mobiliteit);
deelgemeentelijke bestuursniveaus (zoals districten of stadsdelen), voor zover zij beschikken over beleids- en uitvoeringsbevoegdheden in het betrokken domein;
grootstedelijke autoriteiten en georganiseerde stedelijke agglomeraties met gedelegeerde bevoegdheden voor beleidsontwikkeling en uitvoering.
Naast steden kunnen Action Networks ook een beperkt aantal andere begunstigden (niet-stedelijke partners) omvatten, namelijk:
provinciale, regionale en nationale overheden met bevoegdheden rond stedelijke thema’s;
universiteiten en onderzoekscentra actief rond stedelijke vraagstukken;
beheersautoriteiten van het cohesiebeleid en de EU-solidariteitsfondsen.
Niet-stedelijke partners moeten publieke instanties of daarmee gelijkgestelde publieke organisaties zijn om in aanmerking te komen.
Alle informatie over deze oproep vind je op de website van URBACT.
Lees de volledige oproep in het call-document
Infosessies
Op Europees niveau: neem deel aan de online infosessies van het URBACT-secretariaat om alles te weten te komen over de oproep voor URBACT Action Networks en stel er je vragen.
1 April 2026, 10.00-11.30 CEST: Call presentation & how to build a strong partnership for an Action Network
12 May 2026, 10.00-11.00 CEST: Exchange and learning during the network journey
27 May 2026, 10.00-11.00 CEST: Time to submit your application: tech & troubleshooting (for candidate Lead Partners)
29 May 2026, 10.00-11.30 CEST: How to write good applications using storytelling techniques
9 June 2026, 10.00-11.00 CEST: Final troubleshooting (for candidate Lead Partners)
Op Belgisch niveau: 16 April 2026, info session in Brussels, naar de Save the Date
Contactpunt:
Specifieke informatie voor België vind je op de deze pagina
Contactpersoon: Joachim Vercruysse - Joachim.Vercruysse@UGent.be
Steden lopen voorop bij de grootste uitdagingen en kansen van vandaag. Klimaatverandering, kloof tussen de generaties en digitale ontwrichting zijn slechts enkele gemeenschappelijke keerpunten voor Europese steden. En toch herbergen steden ook culturele diversiteit, economische kansen en essentiële diensten. Door ervaringen te delen met andere steden kunnen we de vele mogelijkheden van duurzame stedelijke ontwikkeling benutten. Dit is waar URBACT om de hoek komt kijken.
Sinds 2002 bevordert URBACT stedelijke verandering in Europa door steden te verbinden in thematische netwerken. Het programma helpt lokale belanghebbenden om hun vaardigheden in het ontwerpen en uitvoeren van geïntegreerd en participatief beleid te versterken, en biedt een platform voor het delen van kennis en goede stadspraktijken en samenwerking.
URBACT IV (2021-2027) bouwt voort op het succes van eerdere edities en biedt steden nog meer mogelijkheden om positieve veranderingen te realiseren. Het huidige programma legt de nadruk op de transversale EU-prioriteiten: digitale transformatie, duurzaamheid en gendergelijkheid.
Beproefde netwerkvormen zoals actieplanning en overdracht blijven behouden, terwijl een nieuw netwerktype wordt geïntroduceerd om de samenwerking tussen het Europees stedelijk initiatief en de URBACT-methodologie te versterken.
Nieuw in deze programmaperiode is de ondersteuning voor steden in EU-pretoetredingslanden, waaronder Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië, Bosnië-Herzegovina en Servië. Hun deelname wordt gefinancierd door het EU-instrument voor pretoetredingssteun (IPA).
Meer informatie over het Operationeel programma URBACT IV is te vinden op de URBACT website.
URBACT is een Europees programma dat de integrale en duurzame ontwikkeling van steden bevordert. Het faciliteert samenwerking op stedelijke vraagstukken door Europese netwerken, waardoor steden van elkaars ervaringen kunnen leren, lessen kunnen trekken en goede werkwijzen kunnen identificeren.
De URBACT-methode is actiegericht en mikt op een integrale aanpak via transnationale uitwisseling en een participatieve methode die ook de lokale belanghebbenden betrekt.
Netwerken: stelt partners in staat om samen met andere Europese partners te werken, kennis uit te wisselen en van elkaar te leren.
Capaciteit opbouwen: bevordert capaciteitsopbouw van professionals in Europese steden. Dit wordt aan de partners aangeboden in de vorm van workshops, cursussen ter versterking van vaardigheden en ‘knowhow’ bij de ontwikkeling van geïntegreerde actieplannen.
Kennisdisseminatie: verspreiden en overdragen van kennis, beleidsaanbevelingen en praktijkvoorbeelden buiten de netwerken. Dit wordt ondersteund door de nationale contactpunten en het secretariaat.
Acties die bij URBACT in aanmerking komen moeten gemeenschappelijke stedelijke vraagstukken zijn die ook in andere Europese steden spelen, omdat je als netwerk (bestaande uit 8-10 Europese steden) inschrijft op een call.
Er bestaan drie soorten netwerken waarvoor verschillende calls worden georganiseerd:
Action Planning Netwerken (APN): werken aan een integraal actieplan voor een stedelijk vraagstuk en met/voor iedere deelnemende stad een lokaal actieplan. Deze kunnen gebruikt worden als lokaal uitvoeringsplan en voor het verder werven van (Europese) subsidies.
Transfer Netwerken (TN): het aanpassen en toepassen van beleid uit een andere stad voor de eigen situatie.
Innovation Transfer Mechanism (ITM): kopiëren of scherpen het beleid aan uit een succesvol ‘Urban Innovative Actions’ project (tegenwoordig ‘European Urban Initiative’) en ontwikkelen een investeringsplan en voeren deze uit.
URBACT is een instrument van het cohesiebeleid dat wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), de 27 EU-lidstaten, Noorwegen en Zwitserland met een budget van €79.769.000 en het Instrument voor pretoetredingssteun (IPA) met €5.000.000 voor de periode 2021-2027.
Alle informatie over dit programma vind je op de website van URBACT. URBACT IV (2021-2027) coördineert het programma en de activiteiten met het ‘European Urban Initiative’ (voorheen ‘Urban Innovative Actions’).
Specifieke informatie voor België vind je op de deze pagina
Contactpersoon: Joachim Vercruysse - Joachim.Vercruysse@UGent.be
