Home > Werk en sociale zaken > Dossiers >

Evenwicht werk-privé voor werkende ouders

De Europese Commissie deed op 26 april 2017 haar initiatief voor een “nieuwe start” voor een beter evenwicht tussen werk en privéleven uit de doeken. Dit initiatief maakt deel uit van de Europese Pijler van Sociale Rechten en moet uitvoering geven aan het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen met betrekking tot kansen op de arbeidsmarkt en behandeling op het werk. Het pakket bevat een voorstel voor een Richtlijn over het evenwicht werk-privé. De Europese Commissie wil alle vaders minimum 10 dagen vaderschapsverlof geven en het ouderschapsverlof flexibeler, niet-overdraagbaar en beter betaald maken. De onderhandelingen beloven moeilijk te worden: enkele landen, waaronder Nederland, wil een gele kaart tegen het voorstel trekken om het voorstel tegen te houden. In het Europees Parlement zijn de fracties en de verschillende lidstaten ook allesbehalve eensgezind. De commissie voor werk en sociale zaken (EMPL) coördineert het dossier, de commissie voor de rechten van de vrouw en gendergelijkheid (FEMM) is medeverantwoordelijk.

Naar een betere balans werk-gezin, voor vrouwen én mannen

Het voorstel voor een betere balans tussen werk en gezin kwam er nadat het voorstel voor de herziening van de zwangerschapsrichtlijn (richtlijn 92/85/EEG) jarenlang geblokkeerd zat in de Raad. Volgens de effectbeoordeling bij het voorstel (samenvatting hier), biedt het huidige juridische kader van de Europese Unie en de lidstaten beperkte bepalingen voor mannen om een gelijk aandeel in de zorgverantwoordelijkheden op te nemen als vrouwen. Met dit voorstel wil de Europese Commissie de toegang tot regelingen voor een goede balans werk-gezin verbeteren en de opname van verlof om familiale redenen en flexibele arbeidstijdregelingen door mannen verhogen.

Wetgeving met impact voor België: flexibeler en beter betaald ouderschapsverlof

Het voorstel houdt  zowel wetgevende als niet-wetgevende maatregelen in. Op wetgevend vlak stelt de Europese Commissie het volgende voor:

  • Vaderschapsverlof (Art. 4)

10 dagen vaderschapsverlof, betaald volgens tenminste hetzelfde tarief als ziekteverlof. 23 EU-lidstaten hebben op dit moment al vaderschapsverlof - meestal goed betaald. Voor België zou dit dus niks veranderen. Maar in Cyprus, Duitsland, Ierland, Malta, Oostenrijk (behalve in de publieke sector), Slovakije en Tsjechië hebben vaders echter nog geen recht op vaderschapsverlof. 10 lidstaten hebben nu al meer dan 10 dagen vaderschapsverlof: Bulgarije, Denemarken, Finland, Frankrijk, Litouwen, Polen, Portugal, Slovenië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

  • Ouderschapsverlof (Art. 5)

Meer flexibiliteit om het bestaande recht op 4 maanden ouderschapsverlof op te nemen: via deeltijdwerk of in kleine stukjes, en dit tot wanneer het kind 12 jaar is (i.p.v. 8 jaar); betaald op het niveau van de ziekte-uitkering; zonder overdraagbaarheid van dit recht tussen de ouders.

Hoe lang op voorhand de werknemer dit moet aanvragen, of dit recht afhankelijk is van een werk- en/of anciënniteitsperiode en onder welke voorwaarden de werkgever het toekennen van ouderschapsverlof mag uitstellen gedurende een redelijke periode, wordt overgelaten aan de lidstaten.

Alle lidstaten geven op dit moment het recht op minimum 4 maanden ouderschapsverlof, in lijn met de richtlijn over ouderschapsverlof 2010/18/EU). In 6 lidstaten (Griekenland, Spanje, Ierland, Malta, Nederland en Cyprus) is ouderschapsverlof onbetaald en in andere landen, zoals België, is het vrij laag betaald. De Europese Commissie wil de betaling opkrikken zodat vaders meer gebruik maken van dit recht.

  • Zorgverlof (Art. 6)

5 dagen zorgverlof per jaar, betaald volgens tenminste hetzelfde tarief als ziekteverlof (Art. 8) om te zorgen voor ernstig zieke of afhankelijke leden

  • Flexibele werkregelingen (Art. 9)

Het recht op flexibele werkregelingen (deeltijdwerk, thuiswerk, flexibel werkschema) voor ouders die kinderen jonger dan 12 jaar hebben en voor mantelzorgers - zonder verplichting voor de werkgeving om de gevraagde verandering toe te kennen.

Maak een account aan

Europese vakbonden lanceren petitie om werk te maken van de work-life balance richtlijn

Icon NIEUWS Europese vakbonden lanceren petitie om werk te maken van de work-life balance richtlijn

06 december 2018 - door Hanne De Roo

Het Europees Verbond van Vakverenigingen heeft een petitie gelanceerd waarin de EU-leiders worden opgeroepen om vooruitgang te boeken omtrent de work-life balance richtlijn. Ze vragen dat de...

Lees meer
Open brief van COFACE Families Europe over de work-life balance richtlijn

Icon NIEUWS Open brief van COFACE Families Europe over de work-life balance richtlijn

04 december 2018 - door Hanne De Roo

COFACE Families Europe roept in een open brief de EU staatshoofden en regeringsleiders op om te stoppen met het blokkeren van de voortgang van de onderhandelingen over de EU-richtlijn betreffende...

Lees meer
Evenwicht werk-privéleven: interinstitutionele onderhandelingen lopen vast

Icon NIEUWS Evenwicht werk-privéleven: interinstitutionele onderhandelingen lopen vast

21 november 2018 - door Hanne De Roo

De laatste interinstitutionele bijeenkomst over de richtlijn evenwicht werk-privé voor werkende ouders en zorgverleners op maandag 19 november 2018 heeft geen vooruitgang geboekt.
Het...

Lees meer
Evenwicht werk-privé: akkoord over vaderschapsverlof

Icon NIEUWS Evenwicht werk-privé: akkoord over vaderschapsverlof

19 november 2018 - door Hanne De Roo

Het Oostenrijkse Voorzitterschap van de EU-Raad heeft een nieuw mandaat ontvangen om de onderhandelingen voort te zetten met het Europees Parlement, betreffende het vaderschapsverlof.
...

Lees meer
Weinig tot geen vooruitgang voor work-life balance richtlijn

Icon NIEUWS Weinig tot geen vooruitgang voor work-life balance richtlijn

08 november 2018 - door Hanne De Roo

De Raad en het Europees Parlement hebben niet veel vooruitgang geboekt op de work-life balance richtlijn tijdens de 3e interinstitutionele vergadering op dinsdag 6 november 2018.

Lees meer
  • Initiatiefresolutie ouderschapsverlof

    Het Europees Parlement nam op 12 mei 2016 een initiatiefresolutie aan over ouderschapsverlof. Het initiatiefrapport van de parlementaire commissie werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL) werd met een grote meerderheid, en zonder amendementen, aangenomen. De rapporteur is de Belgische Maria Arena (S&D). De initiatiefresolutie betreurt dat er geen uniforme toepassing is van richtlijn 2010/18/EU over ouderschapsverlof en vraagt de Europese Commissie om concrete acties om het evenwicht werk-privé te verbeteren. Meer info in het vleva-nieuwsbericht

  • ESPN: Thematic Report on Work-life balance measures for persons of working age with dependent relatives in Europe

    Tot op welke hoogte kunnen mantelzorgers op actieve leeftijd hun professionele en zorgverantwoordelijkheden combineren? Dat is de hamvraag van deze nieuwe studie van het Europees netwerk inzake sociaal beleid (ESPN). In deze studie bestudeerde het onderzoeksteam bestaande maatregelen in Europese lidstaten om mantelzorgers te ondersteunen. De resultaten geven input aan de Europese Commissie voor haar voorstel "Nieuwe Start om de Uitdagingen voor het Evenwicht Werk-Privé van Werkende Gezinnen aan te pakken". ESPN concludeert dat het evenwicht werk-privé van mantelzorgers een miskend probleem is. Ze leveren overtuigend bewijs dat uitkeringen/verstrekkingen voor zowel zorgbehoevenden als mantelzorgers voor een beter evenwicht tussen werk en privé voor de mantelzorger zorgen. Omdat de meeste mantelzorgers vrouwen zijn, verkleint dit tegelijk de genderkloof inzake werkgelegenheid.

    Stap
  • Voorstel Europese Commissie

    De Europese Commissie deed op 26 april haar initiatief voor een “nieuwe start” voor een beter evenwicht tussen werk en privéleven uit de doeken. Dit initiatief maakt deel uit van de Europese Pijler van Sociale Rechten en moet uitvoering geven aan het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen met betrekking tot kansen op de arbeidsmarkt en behandeling op het werk. Het pakket bevat een voorstel voor een Richtlijn over het evenwicht werk-privé. De Europese Commissie wil alle vaders minimum 10 dagen vaderschapsverlof geven en het ouderschapsverlof flexibeler, niet-overdraagbaar en beter betaald maken.

  • Openbare Hoorzitting EP EMPL en FEMM

    De Commissies werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL) en rechten van de vrouw en gendergelijkheid (FEMM) van het Europees Parlement organiseerden op 22 juni 2017 een openbare hoorzitting. Deze experts gaven hun visie:

    •  Stecy Yghemonos (Eurocarers): focuste op informele zorgverleners en de moeilijkheden die zij ondervinden. Hij is over het algemeen tevreden met het initiatief van de Europese Commissie maar vraagt zich wel af hoe het gemonitord zal worden.
    • Chris Botterman (Geopa-Copa): focuste op meewerkende echtgenoten en het belang van hun sociale bescherming.
    • Irene Kotowska (Institute of Statistics and Demography: onderstreepte het belang van ouderschapsverlof en vond het voorstel voor 5 dagen zorgverlof een eerste stap in de goede richting.
    • Paola Panzeri (COFACE): benadrukte dat elk gezin andere noden heeft en dat flexibiliteit daarom belangrijk is. Ze had het over 3 belangrijke elementen voor een evenwicht tussen werk-privé: voldoende middelen en een stabiel inkomen, dienstverlenig (voor kinderen, personen met een handicap,...) en tijd om samen te spenderen. Daarnaast vroeg ze dat voorzieningen voor een evenwicht tussen werk-privé niet enkel focussen op jonge moeders, maar voor iedereen verzekerd worden. 
  • Amendementen FEMM comité van het Europees Parlement

    De Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (FEMM) van het Europees Parlement is het erover eens dat de verlofvergoeding moet worden verhoogd en de reikwijdte van de definities moet worden uitgebreid als het gaat om het ontwerpvoorstel over de balans tussen werk en gezin van ouders en verzorgers.

    De 444 amendementen van het FEMM comité werden gepubliceerd.

  • Persbericht van GUE/NGL

    Verschillende EP-leden hebben de Raad opgeroepen om hun besprekingen voort te zetten over het voorstel van de Commissie over het combineren van werk en gezin voor ouders en verzorgers.

     

    Volgens het persbericht van de GUE/NGL Groep van het Europees Parlement riepen leden van GUE/NGL, S&D, Greens/EFA en ALDE de Franse president Emmanuel Macron op om de Work Life Balance Directive in de Raad te deblokkeren. De EP-leden drongen aan om te pleiten voor een wetsvoorstel dat de normen voor ouderschapsverlof in heel Europa zou verbeteren.

     

    Bovendien hebben de MEP's Kathleen Van Brempt (S&D, België) en Maria João Rodrigues (S&D, Portugal) de Raad opgeroepen om via sociale media actie te ondernemen op het voorstel.

     

    De Commissie heeft de Raad eerder al verzocht om zijn interne standpunt (algemene aanpak) tegen maart te bereiken, maar de besprekingen hebben tot dusverre nog niet geresulteerd in een overeenkomst.

  • JURI advies

    Advies inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad

  • EMPL verslag

    Verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers en tot intrekking van Richtlijn 2010/18/EU van de Raad.

Europese Commissie

Europese Sociale Partners

Europees Parlement

EP Commissie Werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL) (lead)

EP Commissie Rechten van de vrouw en gendergelijkheid (FEMM) (medeverantwoordelijk)

Raad van de Europese Unie

  • Lidstaten die waarschijnlijk sterke reserves zullen hebben bij het initiatief: Tsjechië, Denemarken, Esland, Nederland, Slovakije, Zweden, Letland, Duitsland, Italië, Slovenië, het Verenigd Koninkrijk en Ierland. 
  • Relevante voorzitterschappen: Ests EU-voorzitterschap (2e helft 2017) en Bulgaars EU-voorzitterschap (1e helft 2018).
Volg ons