U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Verontrustend rapport over natuurverlies

14 mei 2019 - door Nona Jacobs

Het gaat steeds slechter met de natuur. Zo’n 1 miljoen dieren en planten zijn de volgende decennia met uitsterven bedreigd. Daarvoor waarschuwt het rapport van het VN-panel IPBES (Intergouvernementeel Platform over Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten).

  • Verantwoordelijkheid van de mens
  • 1 miljoen dieren en planten met uitsterven bedreigd
  • Soorten sterven met toenemende snelheid uit
  • Ernstige gevolgen voor wereldbevolking
Verontrustend rapport over natuurverlies

Voor het eerst sinds 2005 wordt zo’n uitgebreide biodiversiteitsanalyse gepubliceerd. Het is de wetenschappelijke basis voor een nieuw biodiversiteitsverdrag dat volgend jaar afgesloten wordt door de 132 lidstaten van de VN-Conventie over Biodiversiteit uit 1992.

Resultaten

Het rapport toont aan dat de natuur er overal ter wereld steeds slechter aan toe is. Dat heeft zware gevolgen voor planten en dieren. Tot een miljoen dieren en planten dreigen de komende decennia uit te sterven. Dat is meer dan ooit in de menselijke geschiedenis. Hieronder staan de belangrijkste punten uit het rapport.

  • 75% van het landoppervlak en 66% van het wateroppervlak is veranderd door menselijke activiteit.
  • Meer dan een derde van het landoppervlak en 75% van de zoetwatervoorraden wordt gebruikt voor landbouw, vee- en visteelt.
  • De waarde van de landbouwproductie steeg sinds 1970 met 300% en de houtkap steeg met 45%. Jaarlijks wordt nu zo’n 60 miljard ton aan grondstoffen gedolven. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 1980.
  • 23% van het wereldwijde landoppervlak is verschraald door een te intens gebruik.
  • 100 tot 300 miljoen mensen ervaren een verhoogd risico op overstromingen en orkanen door verlies van de natuurlijke kustbescherming.
  • Te veel vis wordt gevangen op een niet-duurzame manier. In 2015 ging het om 33%.
  • Stedelijke gebieden zijn verdubbeld in aantal sinds 1992.  
  • Vervuiling door plastic is 10 keer zo erg geworden sinds 1980.
  • 300 tot 400 miljoen ton zware metalen, detergent en ander giftig afval wordt jaarlijks gedumpt in rivieren en oceanen. Dit leidt tot 400 dode zones in de oceaan waar geen enkel leven meer mogelijk is. Dat is een totaal oppervlak groter dan het Verenigd Koninkrijk.

Menselijke invloed

Dat de natuur er zo slecht voor staat, is zo goed als volledig te danken aan de mens. De natuur raakt voornamelijk verwoest door de jacht, overbevissing en het te intensieve landgebruik. Ook klimaatverandering heeft een belangrijke invloed. Net als onze omgang met invasieve soorten en vervuiling. Daarnaast spelen ook indirecte oorzaken, zoals de steeds toenemende bevolking.

Gevolgen voor de mens

Naast ernstige gevolgen voor de natuur zelf, vormt de situatie ook een directe bedreiging voor mensen overal ter wereld. De mens is voor zijn voortbestaan afhankelijk van biodiversiteit. “Door geen zorg te dragen voor de natuur, hollen we de fundamenten uit van onze economieën, levensonderhoud, voedselzekerheid, gezondheid en levenskwaliteit,” aldus Robert Watson, voorzitter van de IPBES.  De natuur en biodiversiteit zijn noodzakelijk voor heel wat aspecten in ons leven zoals voedsel, water en medicijnen.

Door op dezelfde manier te blijven verder doen, zal het bovendien moeilijk worden om de wereldwijde 2020-doelstellingen voor de bescherming van onze natuur te halen. Ook de vooruitgang van 80% van de doelen vooropgesteld in de Sustainable Development Goals (SDG’s)  – zoals voedselzekerheid, een gezond milieu en schoon water – komen in gevaar als de afname van biodiversiteit niet stopt. Meer concreet worden de SDG’s 1, 2, 3, 6, 11, 13, 14 en 15 beïnvloed. Zo is het verlies van biodiversiteit niet enkel een milieukwestie, maar ook een ontwikkelings-, economische, veiligheids-, sociale en morele kwestie.

Oplossingen

Hoewel er vooruitgang is in het gevoerde beleid rond biodiversiteit, zijn we nog niet op de goede weg om toekomstige doelen te behalen. Het is echter niet te laat voor veranderingen volgens het rapport. Hiervoor zal een ‘transformatieve’ verandering noodzakelijk zijn op alle niveaus, van het lokale tot het globale. Zo’n transformatieve verandering betekent een fundamentele reorganisatie van zowel economische, politieke, technologische als sociale factoren. Daar zit echter vaak het probleem. Heel wat landen hebben allerlei economische belangen en zijn lang niet altijd gebaat bij ambitie.

Over het rapport

Het IPBES rapport is het meest uitgebreide ooit voltooid. Het beoordeelt alle veranderingen van de afgelopen vijf decennia en bouwt daarbij voort op de Millennium Ecosystem Assessment van 2005 . Meer dan 450 mensen uit 50 landen hebben er de afgelopen drie jaar aan gewerkt. In totaal bevat het rapport verwijzingen naar meer dan 15.000 bronnen. Het biedt ook een reeks mogelijke scenario's voor de komende decennia.

Je kan hier zelf een beknopte versie van het rapport lezen.

Jouw VLEVA-contact voor dit thema

Maak een account aan

Volg ons