Home > Milieu > Dossiers >

Kringloopeconomie

Na een eerder voorstel van de Commissie Barroso in 2014 dat vervolgens in december van dat jaar door de Commissie Juncker werd ingetrokken, lanceerde die laatste op 2 december 2015 een nieuw pakket circulaire economie. Het nieuwe pakket kijkt niet alleen naar opties voor afvalbeleid, maar brengt ook breder aspecten van de volledige levenscyclus van producten in aanmerking. Het pakket bevat acties op het gebied van intelligent productontwerp, hergebruik en reparatie van producten, duurzame consumptie, afvalstoffenbeleid, recycleerbaarheid, slim gebruik van grondstoffen, sterkere markten voor secundaire grondstoffen, waterverbruik en het storten van afval.

Het oorspronkelijke voorstel van de zerowaste-strategie is hiermee voorgoed van de baan, al zal er in het publieke debat nog vaak naar verwezen worden al was het maar om de vergelijkingen te maken en de discussie te voeden of het voorstel van de Commissie Juncker al dan niet ambitieuzer is dan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie Barroso.

De Europese Commissie wil graag de ambitie tonen om met deze voorstellen een eerste grote stap te zetten in wat uiteindelijk een volledige omslag moet betekenen in het huidige economisch model: van een lineair model waarin grondstoffen worden gedolven, verbruikt en weggegooid (gestort) of verbrand naar een circulaire economie waarbij elk afgedankt materiaal terug als grondstof wordt ingezet. 

Deze fundamentele omslag en brede aanpak zorgt er als vanzelf voor dat er zeer veel betrokken partijen zijn: overheden, producenten en consumenten, sectororganisaties die te maken hebben met grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen,... Voor vleva meteen een reden om dit dossier goed op te volgen.

Lees het actieplan "Maak de cirkel rond - een EU-actieplan voor de circulaire economie" en de bijlage

Medebeslissingsprocedure

Maak een account aan

Jouw stem in Europa: een EU-productbeleidskader dat bijdraagt aan de circulaire economie

Icon NIEUWS Jouw stem in Europa: een EU-productbeleidskader dat bijdraagt aan de circulaire economie

03 december 2018 - door Melanie De Caluwé

De Europese Unie publiceerde een openbare raadpleging over de transitie naar een EU-productbeleidskader dat bijdraagt aan de circulaire economie. Je kan deze consultatie invullen tot 24 januari...

Lees meer
Wegwerpplastic: standpunt van de Raad

Icon NIEUWS Wegwerpplastic: standpunt van de Raad

26 november 2018 - door Ina De Vlieger

De ambassadeurs van de lidstaten verbieden kunststofproducten waarvoor goede alternatieven bestaan. Ook moeten de kunststofproducenten betalen voor het opruimen van het afval.

Lees meer
Weer een stap verder in het pakket circulaire economie

Icon NIEUWS Weer een stap verder in het pakket circulaire economie

21 november 2018 - door Melanie De Caluwé

Het Europees Parlement heeft de motie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (ENVI) voor een resolutie betreffende de interface tussen chemicaliën, producten en afval...

Lees meer
LIFE: een kwart miljard euro komt vrij voor EU-lidstaten

Icon NIEUWS LIFE: een kwart miljard euro komt vrij voor EU-lidstaten

29 oktober 2018 - door Melanie De Caluwé

De Europese Commissie (EC) heeft 243 miljoen euro uit de EU-begroting goedgekeurd voor projecten in het kader van het LIFE-programma ter bescherming van de natuur, het milieu en de levenskwaliteit...

Lees meer
Europees Parlement neemt ambitieus standpunt in rond wegwerpplastic

Icon NIEUWS Europees Parlement neemt ambitieus standpunt in rond wegwerpplastic

25 oktober 2018 - door Ina De Vlieger

Het Europees Parlement heeft met brede meerderheid een ambitieus standpunt ingenomen om de vervuiling van oceanen door wegwerpproducten van kunststof drastisch te verminderen.

Lees meer
  • Milieucommissie Europees Parlement neemt eigen initiatiefrapport aan

    Op 17 juni nam de milieucommissie van het Europees Parlement (EP) een rapport (op eigen initiatief) aan waarin ze de Europese Commissie (EC) vraagt om een ambitieus voorstel voor kringloopeconomie dit najaar. De commissie was de belofte die vice-president Timmermans maakte naar aanleiding van de terugtrekking van het voorstel voor kringloopeconomie van de vorige EC niet vergeten. In december 2014 beloofde hij het EP een nieuw, breder, ambitieuzer en efficiënter voorstel.

    Het rapport vraagt ondermeer bindende doelstellingen voor hulpbronnenefficiëntie, bindende doelstellingen voor het verminderen van afvalproductie, een verbod op afval- en compostverbranding, de verplichting om bioafbreekbaar afval te verzamelen en de bescherming van consumenten tegen productiefouten (verbetering houdbaarheid, hergebruik en recycleerbaarheid en weren van toxische stoffen). Rapporteur is de Finse christendemocrate Sirpa Pietikäinen.

  • Stakeholdersmeeting Europees Milieuagentschap

    Op 29 en 30 oktober 2015 organiseerde het Europees Milieuagentschap (EEA), met name het Topic Centre voor afval en materialen (ETC/WMGE) een stakeholdersvergadering over de kringloopeconomie in Kopenhagen. Vanuit haar rol wil het Europees Milieuagentschap in de eerste plaats bijdragen aan de uitbouw van de kennisbasis voor de omslag naar een kringloopeconomie. Deze stakeholdersvergadering wilde hiervoor input inzamelen. 

    Stap
  • Europese Commissie lanceert langverwachte pakket - mededeling

    Op 2 december 2015 lanceerde de Europese Commissie het nieuwe pakket circulaire economie nadat de eerste versie van de vorige Commissie een jaar geleden werd ingetrokken. Het gaat om een ruim pakket aan maatregelen die er voor moeten zorgen dat de Europese economie duurzamer omgaat met grondstoffen en hulpbronnen. 

    De belangrijkste maatregelen die zijn goedgekeurd of door de huidige Commissie moeten worden uitgevoerd zijn:

    - financiële steun van meer dan 650 miljoen EUR uit Horizon 2020 en 5,5 miljard EUR uit de structuurfondsen;

    - maatregelen ter vermindering van voedselafval, met de bedoeling dit tegen 2030 te halveren;

    - ontwikkeling van kwaliteitsnormen voor secundaire grondstoffen;

    - maatregelen over ecologisch ontwerp voor 2015-2017 (‘ecodesign’) om naast de energie-efficiëntie de repareerbaarheid, duurzaamheid en recycleerbaarheid van producten te bevorderen;

    - een herziene meststoffenverordening om de erkenning van biologische en afvalgebaseerde meststoffen te vergemakkelijken en de rol van biovoeding te ondersteunen;

     -een strategie voor plastic in de circulaire economie waarin recycleerbaarheid, biologische afbreekbaarheid en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in plastic worden aangepakt en plasticafval in zee;

    - een reeks maatregelen over het hergebruik van water, waaronder een wetgevingsvoorstel over minimumvoorschriften voor het hergebruik van afvalwater;

    De voorgestelde maatregelen grijpen in op tal van bestaande regels zoals de richtlijn verpakkingsafval, de richtlijn in verband met storten van afval, elektrisch en elektronisch afval, ecodesign en dergelijke meer. Zie overige documenten in deze tijdslijn.

  • EIB maakt 24 mia euro toegankelijk voor bedrijven kringloopeconomie

    Tijdens een persconferentie georganiseerd door het Luxemburgse voorzitterschap van de Europese Raad maken de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank (EIB) duidelijk hoe de omslag naar een kringloopeconomie mede gefinancierd zal worden. Bestaande investeringsfondsen zullen makkelijker toegankelijk worden voor bedrijven die actief zijn in de kringloopeconomie.

    Stap
  • Studie: afvalophaalsystemen in 28 Europese hoofdsteden

    Tijdens een conferentie op vrijdag 29 januari 2016 presenteerde de Europese Commissie de resultaten van een onderzoek naar de afvalophaalsytemen in 28 Europese hoofdsteden. De Commissie wilde immers in kaart brengen hoe de lidstaten artikel 10(2) van de kaderrichtlijn afval hebben omgezet. Dit artikel legt de algemene eisen vast in verband met gescheiden ophaling. Het eventueel aanpassen van de regels in verband met afvalinzameling is onderdeel van het brede pakket aan initiatieven dat de Europese Commissie aankondigde op 2 december 2015 onder de noemer Kringloopeconomie.

    Stap
  • Vergadering experten raadswerkgroepen

    Het Nederlands voorzitterschap van de Raad zal tijdens deze gezamenlijke vergadering van experten van de raadswerkgroep milieu en die van de raadswerkgroep competitiviteit en groei een debriefing geven van de eerste interne discussies over het door Commissie gelanceerde pakket Kringloopeconomie. De Commissie zal wellicht een presentatie geven over het pakket.

  • Presentatie pakket Kringloopeconomie door Europese Commissie in de ITRE-commissie Europees Parlement

    Op 16 maart zal Dhr. Calleja Crespo, Directeur-Generaal van DG Environment van de Europese Commissie een presentatie geven over het pakket kringloopeconomie in de Commisie Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE) van het Europees Parlement. ITRE zal immers voor de vier geopende wetgevende voorstellen een opinie formuleren en deze presentatie geeft het startsein voor het werk dat ITRE hierrond zal doen. Parlementsleden zullen vragen kunnen stellen en een eerste zicht kunnen krijgen op de standpunten van de lidstaten in de Europese Raad.

  • Raadsconclusies actieplan kringloopeconomie

    De milieuraad nam op 20 juni conclusies aan over het actieplan voor een kringloopeconomie. Doel van dit plan is verspilling tegen te gaan en de waarde van producten, materialen en hulpbronnen in de economie zo lang mogelijk in stand te houden. In de conclusies zegt de Raad zijn steun toe aan deze doelstelling. 
    De conclusies benadrukken de noodzaak aan een duurzame productie, rekening houdend met de levenscyclus en de impact op het milieu en de volksgezondheid.  De lidstaten roepen de Europese Commissie ook op om een platform op te zetten voor een structurele uitwisseling van kennis, technologie, goede praktijken en beleidservaringen - uiteraard rekening houdend met bestaande initiatieven. 

  • Rapport kennisuitdagingen mbt kringloopeconomie van het Europees Milieuagentschap

    Het rapport van het Europees Milieuagentschap "Circular economy in Europe - Developing the knowledge base" beschrijft het concept van de kringloopeconomie en verduidelijkt de belangrijkste kenmerken ervan. Het veronderstelt fundamentele veranderingen in het volledige productieproces: van productontwerp en productieprocessen tot nieuwe business modellen en consumentenrelaties. Afval moet grondstof worden en het verlengen van de levensduur van producten zorgt voor duurzamere omgang met natuurlijke hulpbronnen. 

    De belangrijkste bevindingen zijn de volgende:

    - De voordelen zijn aanzienlijk. De druk op het leefmilieu neemt af en de afhankelijkheid van import van grondstoffen daalt. Een afhankelijkheid die Europa steeds kwetsbaarder dreigt te maken. De internationale strijd om toegang te krijgen tot natuurlijke grondstoffen heeft prijzen de hoogte in gejaagd en de wispelturigheid van de markt verhoogd. Kringloopstrategieën zorgen voor kostenbesparingen, de toename van competitiviteit en netto winst op het vlak van tewerkstelling.

    - Uitdagingen: er ontstaan duidelijke spanningen met de klassieke lineaire economie. De ene zal dit als bedreiging ervaren, de andere als opportuniteit.

    - Er bestaan al veel goede praktijkvoorbeelden: heel wat bedrijven zijn al bezig met een nieuwe aanpak, zoals business modellen op basis van dienstverlening en samenwerking. Overheden promoten steeds vaker afvalpreventie, hergebruik en hersteldiensten.

    - Transitie veronderstelt een stevige uitbreiding van de kennis, het in kaart brengen van indicatoren, informatiedeling en inzicht in productiepatronen, consumentengedrag, financiering en fiscale modellen en wegen naar technologische en sociale innovaties.

    Stap
  • Milieuraad en ENVI hebben voorstel herziening richtlijnen klaar

    Na maanden van trialoog hebben de milieuraad en ENVI een voorstel klaar voor de herziening van de richtlijnen betreffende:

    • afvalstoffen 
    • verpakking en verpakkingsafval  
    • storten van afvalstoffen
    • autowrakken, batterijen en accu's (ook afgedankte), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur

    Nu moet de plenaire vergadering van het Parlement het voorstel nog goedkeuren. Wanneer dat gebeurd is, zal de Raad het als een A-punt behandelen waardoor het zonder verdere discussie ook binnen de Raad wordt goedgekeurd.

    Het herzieningsvoorstel zou moeten goedgekeurd worden in het derde kwart van 2018. 

  • Stemming in de milieucommissie over de 4 rapporten

    Op woensdag 24 januari stemden de Europese parlementsleden van de milieucommissie over de vier rapporten van Simona Bonafè voor circulaire economie.
     
    Het gaat over de voorstellen van de Europese Commissie voor de herziening van de richtlijnen:
    afvalstoffen 
    verpakking en verpakkingsafval  
    storten van afvalstoffen
    autowrakken, batterijen en accu's (ook afgedankte), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur 
    Hieronder in bijlage vindt u alle Bonfè-rapporten terug. 

Europese Commissie

Gezamenlijk initiatief van Commissarissen TimmermansVella en Katainen

Europese Commissie, DG Environment (pagina volledig gewijd aan pakket circulaire economie)

Europees Parlement

Europees parlement, milieucommissie (ENVI)

Raad van de Europese Unie

Raad leefmilieu

Werkgroep die raden leefmilieu voorbereidt

Comité van de Regio's

Commission for the Environment, Climate Change and Energy (ENVE)

Europees Economisch en Sociaal Comité

Section Agriculture, Rural Development and Environment (NAT)

Volg ons