U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Michel in eindsprint naar MFK akkoord?

10 juli 2020 - door Simon De Coster

Michel stelde vandaag zijn ultieme MFK-voorstel op tafel voor de top van 17-18 juli

  • Nadruk op subsidies in het herstelplan
  • Concrete tijdslijn voor nieuwe eigen middelen
  • Voor de zomer een akkoord?
Michel in eindsprint naar MFK akkoord?

Volgende week staat er weer een belangrijke Europese top op het programma. De staatshoofden en regeringsleiders van de 27 lidstaten kijken elkaar daar opnieuw in de ogen om tot een MFK akkoord te komen.

Het was op voorhand al duidelijk dat er tijdens de vorige top geen akkoord gevonden zou worden. Vandaag stelde Europees president Charles Michel zijn compromis voor om wel finaal te landen. Dit moet de basis worden voor een akkoord. Het compromis is gebaseerd op 6 bouwstenen, die in de vorige ontmoeting al stof tot discussie waren.

Totaal volume van het MFK

Hoeveel geld zal de Europese Unie de komende jaar mogen uitgeven? Om de netto-betalers en netto-ontvangers met elkaar te verzoenen, werkt Michel verder op zijn voorstel van eerder dit jaar. Michel stelt nu een MFK van €1.074 miljard voor. 

Dit bedrag ligt onder de voorstellen van de Europese Commissie, en iets lager dan zijn eigen voorstel eerder dit jaar. Wel zouden de traditionele beleidsdomeinen hierbij ontzien worden.

Kortingen

Verschillende netto-betalers maken gebruik van correctiemechanismen om kortingen te verkrijgen op hun bijdrage aan het EU budget. Deze kortingen (rebates) wilde de Commissie afschaffen om tegemoet te komen aan het vertrek van het VK, dat een serieus gat in het budget achterliet.

Natuurlijk vonden landen als Nederland, Denemarken en Zweden dit geen goed idee. Daarom stelt Michel nu voor om de rebates via een lump sum op basis van 2020 alsnog te behouden. Hierdoor houdt hij rekening met de vraag van onder meer Nederland.

Volume van het herstelplan

Om de economische impact van de COVID-19 crisis te verzachten, stelde de Europese Commissie een ambitieus herstelplan voor van €750 miljard. Michel wil dat de Commissie effectief de bevoegdheid krijgt om via een eigen middelenbesluit tot 750 miljard euro te lenen. Deze middelen worden gespreid tussen leningen, en top-ups in de nieuwe MFK-programma's. Dit is een uitzonderlijke en eenmalige tool voor een uitzonderlijke situatie, benadrukt Michel.

Leningen versus subsidies

Over hoe die 750 miljard euro verdeeld moet worden tussen leningen en subsidies is al veel discussie geweest. Michel stelt, net als de Commissie, voor de nadruk op subsidies te leggen (€500 miljard subsidies, €250 miljard leningen). Zo worden lidstaten niet opgezadeld met een grote schuld.

Toewijzing van de Recovery and Resilience Facility

Ook over de toewijzing van de middelen van het herstelplan was al veel discussie. Zo vinden verschillende lidstaten dat de gehanteerde criteria te weinig rekening houden met de recente economische impact. Bovendien vindt België ook dat er meer aandacht moet zijn voor de impact van Brexit.

Michel stelt voor 70% van het RRF toe te wijzen in 2021 en 2022, volgens de criteria van de Commissie. De overige 30% worden pas daarna verdeeld, met inachtneming van de reële economische veranderingen in de lidstaten. Om aan de Belgische vraag tegemoet te komen stelt Michel bovendien een reserve van 5 miljard euro te voorzien voor landen en sectoren die door Brexit getroffen worden. Een wetgevend voorstel hiervoor zou in november 2020 volgen.

Beheer en conditionaliteit

De laatste bouwsteen van het compromisvoorstel gaat over het beheer van de middelen, en de voorwaarden om ze uit te geven.

  • Het opmaken van nationale herstel- en veerkrachtplannen (recovery and resilience plans)voor 2021-2023. Dit in lijn met het Europees semester, met name de landenspecifieke aanbevelingen. Deze plannen zouden in 2022 worden herzien, rekening houdend met de definitieve verdeelsleutel van de middelen.

  • Michel stelt voor om minstens 30% van alle middelen te investeren in klimaat-gerelateerde projecten. Hieruit blijkt dat klimaattransitie nog steeds de belangrijkste prioriteit zal zijn voor de komende 7 jaar.

  • Er bestond reeds een voorstel om EU middelen enkel door te laten vloeien tot lidstaten indien zij de Rule of Law en Europese waarden respecteren. Michel wil dit idee doorzetten, gebaseerd op budgetconditionaliteit en het jaarlijske rule of law verslag.

Nieuwe eigen middelen

Om het budget te financieren zijn extra eigen middelen nodig. Er circuleerden in het verleden al een heleboel suggesties en ideeën. Bovendien moeten op termijn de leningen die het herstelplan financieren terugbetaald worden. De Commissie stelde voor dit vanaf 2028 te doen. Op vraag van onder meer Duitsland wil Michel hier al in 2026 mee beginnen, twee jaar vroeger dus. De Europees president stelt voor om in eerste instantie te focussen op plastic afval, het carbon adjustment mechanisme en een digitale taks.

Vanaf volgend jaar al wil Michel een taks op de hoeveelheid niet-gerecycleerd plastic afval in een lidstaat hebben. Omdat de leningen van de Commissie pas over enkele jaren terugbetaald zullen moeten worden, zijn de andere vormen van eigen middelen minder dringend. Een wetgevend voorstel over de digitale taks en Carbon Border Adjustment Mechanism zouden pas volgend jaar volgen.

(lees verder onder de afbeelding)

Voorstel eigen middelen

 

Ook het Europees Parlement aan boord?

Het Europees Parlement hield de voorbije maanden het been stijf: er moest een ambitieus MFK komen, anders zouden ze hun goedkeuring niet geven. Dat is nochtans vereist voor een definitieve goedkeuring van het MFK.

Hoewel het volume van het MFK zelf beperkt is, wordt dit ruimschoots gecompenseerd door het ambitieuze herstelplan van de Europese Commissie. Ook de andere vereisten die het parlement al stelde (conditionaliteit mbt rule of law en nieuwe eigen middelen) zitten allebei vervat in dit voorstel van Michel. Het lijkt dus voor het parlement een aanvaardbaar voorstel te zijn.

De staats- en regeringsleiders bespreken dit voorstel tijdens de top van 17 en 18 juli. Indien nodig volgt er kort daarna nog een extra top. Maar de verschillende actoren willen koste wat kost landen voor het begin van de zomerbreak.

Jouw VLEVA-contact voor dit thema

Maak een account aan

Volg ons