U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Next Generation EU: hét Europees antwoord op de coronacrisis

27 mei 2020 - door Maarten Libeer

Het Europees herstelplan is er! Dat moet de gevolgen van de coronacrisis op Europa en haar lidstaten zoveel mogelijk beperken. Het Europees herstelplan omvat drie grote pijlers: 

Het herstelplan bestaat uit een nieuw MFK ter waarde van 1.100 miljard en een nieuw herstelinstrument, EU Next Generation, ter waarde van 750 miljard. Samen vormt dit een ongeëvenaard herstelplan van 1.850 miljard.

Hieronder gaan we dieper in op het nieuwe herstelinstrument: Next Generation EU.

Next Generation EU: hét Europees antwoord op de coronacrisis

Wat is het? 

Next Generation EU is het druk geanticipeerde nieuwe herstelinstrument dat de EU economisch moet revitaliseren en dynamisch maken, Het wordt een apart instrument, maar zit wel vervat onder het het meerjarenbudget (het MFK) van de EU, en bedraagt 750 miljard

Het is een historisch eenmalig noodinstrument, dat voor een tijdelijke periode wordt ingesteld en uitsluitend wordt gebruikt voor crisisrespons en herstelmaatregelen. De schaal en de omvang van het nieuwe programma, 750 miljard beschikbaar tot 31 december 2024, weerspiegelt de uitdaging waar de EU vandaag voor staat.

Het geld voor de volgende generatie EU zal worden verhoogd door het plafond van de eigen middelen tijdelijk op te trekken tot 2 procent van het bruto nationaal inkomen van de EU. Hierdoor zal de Commissie haar zeer sterke kredietrating kunnen gebruiken om 750 miljard euro te lenen op de financiële markten voor de volgende generatie van EU-beleid.  

Al het geld dat via Next Generation EU wordt opgehaald, zal via EU-programma's worden gekanaliseerd naar de lidstaten, met een focus op de beleidsprioriteiten van de EU zoals digitalisering en klimaat. Voor België circuleert het cijfer van 5,48 miljard. Daarnaast wordt ook een grootschalig Europees gezondheidsprogramma opgezet.

Het geld wordt geïnvesteerd in drie pijlers, waarvan 500 miljard euro aan subsidies en 250 miljard euro aan leningen aan de lidstaten.

Structuur van het nieuwe instrument

Het instrument zal bestaan uit drie pijlers en in totaal 750 miljard bedragen : 

  1. Ondersteuning van de lidstaten bij investeringen en hervormingen:

Overheidsinvesteringen spelen een essentiële rol in een evenwichtig en duurzaam herstel. Het grootste deel van de financiering zal daarom worden gebruikt om investeringen en hervormingen in de lidstaten te ondersteunen, en wel daar waar de gevolgen van de crisis en de behoefte aan veerkracht het grootst zijn. Daarom wordt gekeken naar volgende instrumenten: 

  • Het belangrijkste deel van deze pijler en van Next Generation EU is het zogenaamde recovery and resilience facility dat 560 miljard bedraagt en bestaat uit twee delen: 
    • 310 miljard zal bestaan uit giften en subsidies aan de lidstaten.
    • 250 miljard zijn leningen aan de lidstaten

Dit deel van de eerste pijler biedt financiële steun voor investeringen en hervormingen, gericht op de groene en digitale overgangen en de veerkracht van de nationale economieën

  • Een tweede pijler is het REACT-EU initiatief. Dit zijn aanvullingen op de huidige cohesiebudgetten en zullen nog dit jaar actief worden. Het zal zich focussen op kmo’s en gezondheidssstemen binnen alle sectoren en ook focussen op de de groene en digitale transities. De verdeelselutel voor deze budgetten zal ook aangepast worden aan de mate van getroffenheid van de regio. Ook dit deel zal voornamelijk uit giften bestaan.
  • Het just transition fund zal worden versterkt met 40 miljard, net als het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling dat 15 miljard extra za krijgen. Dit om de doelstellingen van het ‘boer tot bord’ en de Europese Green Deal te bereiken. 

Belangrijk om hierbij te vermelden is dat de prioriteiten die zijn vastgesteld in het Europees Semester, de Nationale Energie en Klimaatverandering Plannen (NECP's) en de plannen in het kader van het just transition fund als leidraad zullen dienen voor deze investering. 
 

  1. De economie van de EU een nieuwe impuls geven door privé-investeringen te stimuleren:

Er moet dringend actie worden ondernomen om de economie weer op gang te brengen en de voorwaarden te scheppen voor een herstel dat wordt geleid door particuliere investeringen in belangrijke sectoren en technologieën. Daarom wordt gefocust op volgende drie initiatieven: 

  • Een nieuw solvabiliteitsinstrument, het solvency support instrument zal particuliere middelen mobiliseren om dringend steun te verlenen aan Europese bedrijven in de sectoren, regio's en landen die het zwaarst getroffen zijn. Het kan vanaf 2020 operationeel zijn en zal beschikken over een budget van 31 miljard euro, met als doel 300 miljard euro te mobiliseren. Dit moet helpen om enorme kapitaaltekorten en mogelijke wanbetalingen van anders levensvatbare bedrijven en de ernstige economische schade die dit zou veroorzaken, te voorkomen. Lees er hier meer over. 

  • InvestEU zal versterkt worden tot een niveau van 15,3 miljard euro om particuliere investeringen in projecten in de hele Unie te mobiliseren.

  • Ten slotte wordt binnen InvestEU een strategic investment facility gecreërd die 150 miljard euro moet mobiliseren via een financiële input vanuit Next Generation EU van 15 miljard. De precieze bedoeling hiervan is om projecten te ondersteunen die bijdragen tot de opbouw van sterke en veerkrachtige waardeketens in de hele EU en die de autonomie van de interne markt van de Unie versterken. 

  1. Lessen trekken uit de aanpak van de crisis: 

De crisis heeft zowel de waarde van de Europese samenwerking onderstreept als levendig aangetoond dat de Unie dringend haar capaciteit moet opbouwen om op crises te reageren en veerkracht op te bouwen voor toekomstige schokken. Daarom worden nieuwe programma’s en al bestaande programma’s versterkt, om op die manier lessen te trekken uit het soms imperfecte optreden van de EU en haar lidstaten tijdens de crisis: 

  • Er komt een nieuw gezondheidsprogramma, EU4Health, dat de gezondheidsbescherming zal versterken, waar 9,4 miljard voor wordt uitgetrokken. 

  • Een extra versterking van 2 miljard euro voor RescEU, het mechanisme voor civiele bescherming van de Unie, dat zal worden uitgebreid en versterkt. 

  • Een groter bedrag van 94,4 miljard euro voor Horizon Europa, om zo vitaal onderzoek op het gebied van gezondheid, veerkracht en de groene en digitale overgang te financieren.

  • Extra bedrag van 16,5 miljard euro voor extern optreden, ter versterking van de mondiale partners met inbegrip van humanitaire hulp.

  • Om volledig in te spelen op de strategische prioriteiten, worden nog andere EU-programma’s versterkt. Een gedetailleerd overzicht vind je in het artikel over het nieuwe MFK-voorstel. 

 

Prioriteiten van EU Next Generation

De Europese Commissie wil ook dat het het geld dat via alle bovenstaande kanalen wordt gemobiliseerd ook effectief wordt gebruikt voor de prioriteiten die zij als prioritair bestemelpen. Die vatten zich samen in drie thema’s:

  • De Europese Green Deal als herstelstrategie van de EU:
  • Versterking van de interne markt en aanpassing aan het digitale tijdperk.
  • Een eerlijk en inclusief herstel voor iedereen.

Alles over de inhoudelijke focus, gelinkt aan het werkprogramma van de Europese Commissie, lees je in dit artikel

Meer informatie: 

Lees hier de communicatie van de Europese Commissie
Lees hier een uitleg over alle nieuwe initiatieven van de Europese Commissie
Lees hier het persbericht
Factsheet recovery plan
Fact sheet nieuwe instrumenten recovery plan
Economische analyse van de coronacrisis, per regio en per sector

Maak een account aan

Volg ons