U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Europese Commissie stelt een richtlijn voor een Europees minimumloon voor

29 oktober 2020 - door Maarten Libeer

De Europese Commissie heeft na uitgebreide consultaties een richtlijn voorgesteld om zo te zorgen dat elke werknemer in de EU een adequaat minimumloon geniet, in lijn met het derde principe van de Europese Pijler van Sociale Rechten. Hoewel elke lidstaat een vorm van minimumloon kent, is dit in bepaalde gevallen veel te laag om te zorgen voor fatsoenlijke levensomstandigheden.  

  • Het gaat niet om een uniform minimumloon voor elke lidstaat.
  • De bedoeling van de richtlijn is om ervoor te zorgen dat het minimumloon van elke lidstaat zowel adequaat is en dat iedereen er door gedekt is. 
  • De richtlijn houdt ook expliciet rekening met de specifieke kenmerken van de nationale stelsels, het subsidiariteitsprincipe en de autonomie van sociale partners.
Europese Commissie stelt een richtlijn voor een Europees minimumloon voor

Huidige context

Elke lidstaat heeft op dit moment al een soort van minimumloon. In 21 lidstaten wordt dit wettelijk geregeld, in de andere zes lidstaten wordt het minimumloon bepaald door een systeem van collectieve overeenkomsten. Toch zijn in bepaalde lidstaten werknemers ofwel niet of onvoldoende gedekt door het minimumloon of worden niet alle werknemers bereikt met dat minimumloon.  

Sommige drijvende krachten achter dit probleem zijn gemeenschappelijk voor beide systemen:

  • de dalende trend in de collectieve onderhandelingen
  • het gebrek aan naleving van de bestaande nationale bepalingen

Specifiek voor de wettelijke minimumlonen ontbreken in verschillende lidstaten duidelijke en stabiele criteria voor het vaststellen van dat minimumloon, worden de sociale partners niet betrokken, is er te veel differentiatie naar verschillende groepen of zijn er te veel vrijstellingen. 

Daarom wil de richtlijn van de Europese Commissie een kader scheppen om de dekking en toegang tot een minimumloon voor alle werknemers verbeteren. 

Concrete doelen:  

Er worden acties voorgesteld langs drie verschillende assen: 

  • Verbetering van de toereikendheid van de wettelijke minimumlonen, indien van toepassing.

Er moeten stabiele en duidelijke criteria worden opgesteld, die regelmatig worden herzien inclusief betrokkenheid van de sociale partners. Ook moet er differentiatie en variatie zijn naar verschillende groepen. Op deze manier wordt het minimumloon transparant en correct bepaald. 

  • De bevordering van collectieve onderhandelingen in alle lidstaten.

Het voorstel heeft daarom tot doel de collectieve onderhandelingen over de lonen in alle lidstaten te bevorderen, met name in de lidstaten waar minder dan 70% van de werknemers onder een collectieve arbeidsovereenkomst valt. 

  • Een betere handhaving en een beter toezicht voor alle lidstaten.

De lidstaten zullen de Commissie elk jaar via jaarlijkse verslaglegging en een gestructureerde dialoog met hun nationale gegevens over de bescherming van het minimumloon moeten actualiseren. Naleving en doeltreffing zijn van essentieel belang en zorgen voor transparante monitoring, onder meer in het sociale scorebord en het Europees Semester. 

Concrete acties

In de richtlijn wordt een combinatie van beleidsmaatregelen voorgesteld. Sommige maatregelen zijn alleen van toepassing op de landen met wettelijke stelsels voor de vaststelling van het minimumloon en andere op alle lidstaten.

Alle lidstaten worden gevraagd om: 

  • Maatregelen te nemen om het bereik van de collectieve onderhandelingen te vergroten, met name door de capaciteit van de sociale partners te ondersteunen en de loononderhandelingen tussen de sociale partners aan te moedigen. Indien de dekking van de collectieve onderhandelingen minder dan 70% bedraagt, zullen de lidstaten ook moeten voorzien in een kader van faciliterende voorwaarden voor collectieve onderhandelingen, hetzij bij wet, hetzij door middel van een overeenkomst met de sociale partners, en een actieplan moeten opstellen om de collectieve onderhandelingen te bevorderen.
     
  • De handhaving en het toezicht verbeteren, door:
    • Als lidstaat het goede voorbeeld te geven, door ervoor te zorgen dat bij overheidsopdrachten of concessieovereenkomsten, het wettelijk minimumloon in acht wordt genomen. 
    • Instrumenten ontwikkelen om gegevens te verzamelen over het gebruik van het minimumloon, met rapportage aan de Europese Commissie. 
    • Garanderen dat er geschillenbeslechting mogelijk is indien het minimumloon niet wordt toegepast. 
    • Het voorzien in doeltreffende sancties voor inbreuken op de nationale bepalingen over het minimumloon. 

Lidstaten met een wettelijk minimumloon zullen bovendien worden verzocht:

  • De volgende governance-elementen in te voeren:
    • Stabiele en duidelijke criteria voor de vaststelling en aanpassing van het minimumloon.
    • Regelmatige en tijdige momenten waar het loon wordt aangepast. 
    • Referentiewaarden als richtsnoer voor de beoordeling te ontwikkelen
    • Het oprichten van overlegorganen. 
  • Het gebruik van variaties en inhoudingen op het wettelijk minimumloon voor specifieke groepen werknemers te beperken.
  • Ervoor zorgen dat de sociale partners daadwerkelijk bij de vaststelling van het wettelijk minimumloon worden betrokken.
  • Ervoor zorgen dat de werknemers daadwerkelijk toegang hebben tot de bescherming van het wettelijk minimumloon, door de controles en inspecties in het veld te versterken, richtsnoeren voor de handhavingsautoriteiten te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de informatie over de wettelijke minimumlonen openbaar wordt gemaakt.

Meer informatie vind je hier.
Questions and answers.

 

Bijlage(n)

Jouw VLEVA-contact voor dit thema

Maak een account aan

Volg ons