U heeft thema's geselecteerd om te volgen, maar deze worden niet opgeslagen zolang u niet bent ingelogd. Login of registreer om deze thema's te blijven volgen.

Home > Milieu > Eu nieuws >

Komt Europese Green Deal onder druk door de coronacrisis?

25 maart 2020 - door Celeste Wezenbeek

Naast de impact op de menselijke gezondheid, lijkt de coronacrisis, en alle maatregelen die daarmee gepaard gaan, ook consequenties te hebben voor het klimaat. In dit opzicht kunnen we ons afvragen wat de gevolgen hiervan zijn op de klimaatambities die de Europese Unie naar voor schuift in haar Green Deal. Op de vraag of het uiteindelijke effect van deze crisis op het klimaat eerder positief of negatief zal uitdraaien, is momenteel nog geen uitsluitsel te geven. Hierbij moet er rekening gehouden worden met heel wat verschillende factoren.

  • Economieën vertragen wereldwijd  door de coronacrisis, daardoor daalt de uitstoot van broeikasgassen
  • Indirect resulteert deze crisis in een daling van de koolstofprijzen, waardoor het EU-emissiehandelssysteem onder druk komt te staan
  • Experten wijzen op de nefaste gevolgen van het inzetten op goedkope fossiele brandstoffen na de crisis en op de opportuniteiten om onze economie fundamenteel te veranderen
Komt Europese Green Deal onder druk door de coronacrisis?

Emissies dalen

Omdat economieën wereldwijd een impact ondervinden van de coronacrisis, daalt ook de uitstoot van broeikasgassen. De impact van enerzijds de industriële slowdown en anderzijds het verminderde lucht- en autoverkeer is nu al zichtbaar. Deze tendens kon het eerst worden vastgesteld in China. Tussen 3 februari en 1 maart werd daar een kwart minder luchtvervuiling vastgesteld, als je dan weet dat China instaat voor 30% van de wereldwijde uitstoot, is het niet onlogisch dat deze effecten reeds zichtbaar zijn. Het is nu maar de vraag of deze CO2 reducties ook gevolgen zullen hebben op lange termijn. Experten kunnen daar vandaag nog geen uitsluitsel over geven maar zijn hierin wel voorzichtig positief. 

Koolstofprijzen 

De coronacrisis resulteerde de afgelopen twee weken indirect in een daling van de koolstofprijs met bijna 40%. Op 23 maart stond de prijs op 15,45 euro per ton op 23 maart, het laagste niveau in twee jaar. Hiermee komt het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) onder druk te staan, want de koolstofprijs moet ten minste 30 euro per ton bedragen om doeltreffend te zijn.

De belangrijkste reden voor deze daling is dat veel industriële bedrijven nu minder emissierechten nodig hebben om hun emissies te dekken, omdat de industriële activiteit is verminderd door de coronapandemie, en dus ook hun emissies. Bovendien kunnen emissierechten worden opgespaard om in de toekomst te gebruiken. Er bestaat dus een risico op een opeenstapeling van opgespaarde rechten, wat de koolstofprijs laag kan houden. Het marktstabiliteitsreserve (MSR), een EU-mechanisme om een overschot aan rechten op te vangen, is niet aangepast aan de huidige of toekomstige overschotten aan rechten als gevolg van bijvoorbeeld het coronavirus.

De denktank van het Centre on Regulation in Europe (CERRE) is van mening dat het EU-emissiehandelssysteem het meest aan de COVID-19-schok blootgestelde klimaatbeleidsinstrument is. Een nieuw voorstel om het koolstofprijssysteem te stabiliseren moet daarom bovenaan de "post-Covid-19 agenda" van de Europese Commissie staan.

Risico op een emissie heropleving

Wanneer wij met z’n allen opnieuw terrassen mogen vullen, concerten kunnen bijwonen en vliegreizen gaan plannen, is de kans heel groot dat de emissies opnieuw zullen stijgen. Deskundigen waarschuwen hierbij voor de manier waarop de economie zich uit het slop zal trekken. Overheden zullen proberen om sectoren die geraakt worden door deze crisis zo veel mogelijk te ondersteunen. Bij experten leeft de vrees dat hierbij zal worden ingezet op goedkope fossiele brandstoffen. Hierdoor zal de huidige reductie in emissies volledig teniet worden gedaan en worden de gevolgen van deze crisis voor het klimaat, op lange termijn negatief. Anderzijds zien experten in deze crisis een kans om onze economie fundamenteel te veranderen. Hierbij kunnen bijvoorbeeld steunmaatregelen gekoppeld worden aan duurzaamheid.

En wat nu met de Green deal?

Experten geven aan dat het een uitdaging wordt voor de lidstaten om verschillende crisissen tegelijk aan te pakken. In dit opzicht schuilt een gevaar voor de Europese Green Deal die zo onbedoeld naar de achtergrond kan verdwijnen. Dit terwijl 2020 voor de Europese Commissie hét jaar moest worden van deze nieuwe groeistrategie. Deskundigen waarschuwen voor de manier waarop de EU Green Deal zal worden gebruikt in de nasleep van deze crisis. Enerzijds kunnen de politieke tegenstanders van de Europese Green Deal de crisis hanteren om de voorgestelde groene initiatieven te vertragen of af te zwakken. Anderzijds zijn er nu al stemmen binnen het Europees Parlement die aangeven dat we best zo veel mogelijk opsteken uit deze situatie en haar maatregelen. ‘Als er iets is wat de coronacrisis ons geleerd heeft, dan is het wel: hoe sneller we reageren, hoe minder schade we berokkenen’, aldus Suzana Carp (lid Sandbag think tank).

Bronnen

Bulletin Quotidien Europe 25/03/2020, Green Deal under pressure from coronavirus

VRT, 24/03/2020, Wat betekent de coronacrisis eigenlijk voor het klimaat? "Naar een bruine of groene heropleving van de economie"

 

Maak een account aan

Volg ons