Home > Milieu > Dossiers >

Kringloopeconomie

Na een eerder voorstel van de Commissie Barroso in 2014 dat vervolgens in december van dat jaar door de Commissie Juncker werd ingetrokken, lanceerde die laatste op 2 december 2015 een nieuw pakket circulaire economie. Het nieuwe pakket kijkt niet alleen naar opties voor afvalbeleid, maar brengt ook breder aspecten van de volledige levenscyclus van producten in aanmerking. Het pakket bevat acties op het gebied van intelligent productontwerp, hergebruik en reparatie van producten, duurzame consumptie, afvalstoffenbeleid, recycleerbaarheid, slim gebruik van grondstoffen, sterkere markten voor secundaire grondstoffen, waterverbruik en het storten van afval.

Het oorspronkelijke voorstel van de zerowaste-strategie is hiermee voorgoed van de baan, al zal er in het publieke debat nog vaak naar verwezen worden al was het maar om de vergelijkingen te maken en de discussie te voeden of het voorstel van de Commissie Juncker al dan niet ambitieuzer is dan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie Barroso.

De Europese Commissie wil graag de ambitie tonen om met deze voorstellen een eerste grote stap te zetten in wat uiteindelijk een volledige omslag moet betekenen in het huidige economisch model: van een lineair model waarin grondstoffen worden gedolven, verbruikt en weggegooid (gestort) of verbrand naar een circulaire economie waarbij elk afgedankt materiaal terug als grondstof wordt ingezet. 

Deze fundamentele omslag en brede aanpak zorgt er als vanzelf voor dat er zeer veel betrokken partijen zijn: overheden, producenten en consumenten, sectororganisaties die te maken hebben met grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen,... Voor vleva meteen een reden om dit dossier goed op te volgen.

Lees het actieplan "Maak de cirkel rond - een EU-actieplan voor de circulaire economie" en de bijlage

Medebeslissingsprocedure

Maak een account aan

Raad keurt verbod op gebruik van wegwerpplastic goed

Icon NIEUWS Raad keurt verbod op gebruik van wegwerpplastic goed

21 mei 2019 - door Ina De Vlieger

De Raad nam op 21 mei een richtlijn aan die nieuwe regels invoert op plastic producten.

Lees meer
EU-Parlement vraagt holistische strategie voor SDG's

Icon NIEUWS EU-Parlement vraagt holistische strategie voor SDG's

18 maart 2019 - door Ina De Vlieger

EU-Parlement doet aanbevelingen om de uitvoering v/d Universele agenda voor duurzame ontwikkeling tegen 2030 en de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen door de EU en haar lidstaten te versnellen.

Lees meer
Visie EU-ministers rond EU klimaatneutraal in 2050

Icon NIEUWS Visie EU-ministers rond EU klimaatneutraal in 2050

11 maart 2019 - door Ina De Vlieger

EU-ministers steunen het EC-voorstel lange termijn klimaatstrategie 2050. Zij is een belangrijk handvat om de EU voor te bereiden op de noodzakelijke transitie in alle sectoren.
.

Lees meer
Raad past kwaliteitsnormen aan voor veilig drinkwater

Icon NIEUWS Raad past kwaliteitsnormen aan voor veilig drinkwater

05 maart 2019 - door Melanie De Caluwé

De Raad heeft zijn standpunt bepaald over het voorstel tot herziening van de drinkwaterrichtlijn.

Lees meer
EU klimaatneutraal tegen 2050: visie milieu- en onderzoekscommissie

Icon NIEUWS EU klimaatneutraal tegen 2050: visie milieu- en onderzoekscommissie

21 februari 2019 - door Ina De Vlieger

ENVI en ITRE willen dat de EU streeft naar een netto nuluitstoot van broeikasgassen tegen uiterlijk 2050. De transitie die hiervoor nodig is, biedt kansen voor industrie en werkgelegenheid.

Lees meer
  • Conclusie Raad van de Europese Unie
    Milieuraad en ENVI hebben voorstel herziening richtlijnen klaar

    Na maanden van trialoog hebben de milieuraad en ENVI een voorstel klaar voor de herziening van de richtlijnen betreffende:

    • afvalstoffen 
    • verpakking en verpakkingsafval  
    • storten van afvalstoffen
    • autowrakken, batterijen en accu's (ook afgedankte), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur

    Nu moet de plenaire vergadering van het Parlement het voorstel nog goedkeuren. Wanneer dat gebeurd is, zal de Raad het als een A-punt behandelen waardoor het zonder verdere discussie ook binnen de Raad wordt goedgekeurd.

    Het herzieningsvoorstel zou moeten goedgekeurd worden in het derde kwart van 2018. 

  • Conclusie Raad van de Europese Unie
    Raad en ENVI bereiken voorlopig akkoord

    De milieuraad en ENVI hebben een voorlopig akkoord bereikt omtrent de herziening van de richtlijnen betreffende 

    • afvalstoffen 
    • verpakking en verpakkingsafval  
    • storten van afvalstoffen
    • autowrakken, batterijen en accu's (ook afgedankte), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur
  • Andere
    Nieuwe ronde van trialoog

  • Europees Parlement
    ENVI bespreekt stand van zaken

  • Raad van de Europese Unie
    Coreper bespreekt recyclagedoelstellingen

  • Raad van de Europese Unie
    Milieuraad buigt zicht over de 4 voorstellen van de EC

    • afvalstoffen 
    • verpakking en verpakkingsafval  
    • storten van afvalstoffen
    • autowrakken, batterijen en accu's (ook afgedankte), afgedankte elektrische en elektronische apparatuur 
  • Europees Parlement
    Stemming in de plenaire zitting van het Europees Parlement over de 4 Bonafè-rapporten

  • Andere
    Stakeholdersconferentie Europese Commissie en Europees Economisch en Sociaal comité - documenten online

    Op 9 en 10 maart organiseerden de Europese Commissie en het Europees Economisch en Sociaal Comité een stakeholdersconferentie voor het Europese beleid in circulaire economie. 
    Op het programma stonden toelichten van het beleid, succesverhalen, workshops en ervaringsuitwisseling. 
     
    Alle documenten en presentaties staan op de website van de Europese Commissie.
     
     

  • Europees Parlement
    Milieucommissie EP organiseert workshop voor de markt in secundaire grondstoffen

    Op 31 januari organiseert de milieucommissie van het Europees Parlement een workshop over de markt voor secundaire grondstoffen. 
    Tijdens deze sessie zullen MEP's in debat gaan met verschillende experts over de rol en opportuniteiten voor secundaire grondstoffen in het kader van de implementatie van het actieplan voor kringloopeconomie dat de Europese Commissie (EC) in 2016 voorstelde. 

  • Voorstel Europese Commissie
    Europese Commissie publiceert minipakket circulaire economie

    Op 26 januari publiceerde de Europese Commissie een minipakket circulaire economie bestaande uit:
    het voortgangsrapport over EU-acties in circulaire economie
    een mededeling over rol van energiewinning uit afval
    oprichting van een ondersteuningsplatform voor investeringen in de circulaire economie - samen met de EIB
    een wetgevend voorstel om het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur te beperken (BGS-richtlijn).
     

  • Andere
    Rapport kennisuitdagingen mbt kringloopeconomie van het Europees Milieuagentschap

    Het rapport van het Europees Milieuagentschap "Circular economy in Europe - Developing the knowledge base" beschrijft het concept van de kringloopeconomie en verduidelijkt de belangrijkste kenmerken ervan. Het veronderstelt fundamentele veranderingen in het volledige productieproces: van productontwerp en productieprocessen tot nieuwe business modellen en consumentenrelaties. Afval moet grondstof worden en het verlengen van de levensduur van producten zorgt voor duurzamere omgang met natuurlijke hulpbronnen. 

    De belangrijkste bevindingen zijn de volgende:

    - De voordelen zijn aanzienlijk. De druk op het leefmilieu neemt af en de afhankelijkheid van import van grondstoffen daalt. Een afhankelijkheid die Europa steeds kwetsbaarder dreigt te maken. De internationale strijd om toegang te krijgen tot natuurlijke grondstoffen heeft prijzen de hoogte in gejaagd en de wispelturigheid van de markt verhoogd. Kringloopstrategieën zorgen voor kostenbesparingen, de toename van competitiviteit en netto winst op het vlak van tewerkstelling.

    - Uitdagingen: er ontstaan duidelijke spanningen met de klassieke lineaire economie. De ene zal dit als bedreiging ervaren, de andere als opportuniteit.

    - Er bestaan al veel goede praktijkvoorbeelden: heel wat bedrijven zijn al bezig met een nieuwe aanpak, zoals business modellen op basis van dienstverlening en samenwerking. Overheden promoten steeds vaker afvalpreventie, hergebruik en hersteldiensten.

    - Transitie veronderstelt een stevige uitbreiding van de kennis, het in kaart brengen van indicatoren, informatiedeling en inzicht in productiepatronen, consumentengedrag, financiering en fiscale modellen en wegen naar technologische en sociale innovaties.

  • Raad van de Europese Unie
    Kringloopeconomie geagendeerd op Raad Milieu in Luxemburg

  • Conclusie Raad van de Europese Unie
    Raadsconclusies actieplan kringloopeconomie

    De milieuraad nam op 20 juni conclusies aan over het actieplan voor een kringloopeconomie. Doel van dit plan is verspilling tegen te gaan en de waarde van producten, materialen en hulpbronnen in de economie zo lang mogelijk in stand te houden. In de conclusies zegt de Raad zijn steun toe aan deze doelstelling. 
    De conclusies benadrukken de noodzaak aan een duurzame productie, rekening houdend met de levenscyclus en de impact op het milieu en de volksgezondheid.  De lidstaten roepen de Europese Commissie ook op om een platform op te zetten voor een structurele uitwisseling van kennis, technologie, goede praktijken en beleidservaringen - uiteraard rekening houdend met bestaande initiatieven. 

  • Europees Parlement
    Milieucommissie (ENVI) beslist over reactie op actieplan kringloopeconomie van de Europese Commissie

  • Raad van de Europese Unie
    Raadswerkgroep milieu bespreekt ontwerp raadsconclusies over pakket kringloopeconomie

  • Andere
    Hoorzitting Vlaams Parlement rond circulaire economie

    Op 18 maart houdt de Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid een hoorzitting over twee conceptnota's rond circulaire economie. Met een conceptnota kunnen parlementsleden wegen op het beleid. Op deze zitting zijn vertegenwoordigers van de Europese Commissie, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland aanwezig.

  • Europees Parlement
    Presentatie pakket Kringloopeconomie door Europese Commissie in de ITRE-commissie Europees Parlement

    Op 16 maart zal Dhr. Calleja Crespo, Directeur-Generaal van DG Environment van de Europese Commissie een presentatie geven over het pakket kringloopeconomie in de Commisie Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE) van het Europees Parlement. ITRE zal immers voor de vier geopende wetgevende voorstellen een opinie formuleren en deze presentatie geeft het startsein voor het werk dat ITRE hierrond zal doen. Parlementsleden zullen vragen kunnen stellen en een eerste zicht kunnen krijgen op de standpunten van de lidstaten in de Europese Raad.

  • Europees Parlement
    Presentatie pakket Kringloopeconomie door Europese Commissie in de ENVI-commissie Europees Parlement

    De milieucommissie van het Parlement (ENVI) heeft een gedachtenwisseling over de toepassing van het actieplan in het pakket kringloopeconomie met Vice-voorzitter van de Europese Commissie Jyrki Katainen. Op basis van de bevindingen van deze gedachtenwisseling, wordt verwacht dat de ENVI-commissie zal beslissen om al dan niet een eigen inintiatiefrapport (INI) op te stellen over dossier als antwoord op de voorstellen van de Europese Commissie.

  • Raad van de Europese Unie
    Kringloopeconomie geagendeerd op Raad Milieu

  • Raad van de Europese Unie
    Kringloopeconomie geagendeerd op Raad Concurrentievermogen

  • Raad van de Europese Unie
    Vergadering experten raadswerkgroepen

    Het Nederlands voorzitterschap van de Raad zal tijdens deze gezamenlijke vergadering van experten van de raadswerkgroep milieu en die van de raadswerkgroep competitiviteit en groei een debriefing geven van de eerste interne discussies over het door Commissie gelanceerde pakket Kringloopeconomie. De Commissie zal wellicht een presentatie geven over het pakket.

  • Andere
    Studie: afvalophaalsystemen in 28 Europese hoofdsteden

    Tijdens een conferentie op vrijdag 29 januari 2016 presenteerde de Europese Commissie de resultaten van een onderzoek naar de afvalophaalsytemen in 28 Europese hoofdsteden. De Commissie wilde immers in kaart brengen hoe de lidstaten artikel 10(2) van de kaderrichtlijn afval hebben omgezet. Dit artikel legt de algemene eisen vast in verband met gescheiden ophaling. Het eventueel aanpassen van de regels in verband met afvalinzameling is onderdeel van het brede pakket aan initiatieven dat de Europese Commissie aankondigde op 2 december 2015 onder de noemer Kringloopeconomie.

  • Europees Parlement
    Milieucommissie Europees Parlement vraagt halfjaarlijks voortgangsrapport

    Tijdens een vergadering van de coördinatoren van de verschillende politieke families in de milieucommissie (ENVI) van het Europees Parlement werd beslist om aan EU Commissaris Katainen te vragen elke zes maanden een stand te geven over de implementatie van het actieplan dat deel uit maakt van het pakket Kringloopeconomie.

  • Andere
    EIB maakt 24 mia euro toegankelijk voor bedrijven kringloopeconomie

    Tijdens een persconferentie georganiseerd door het Luxemburgse voorzitterschap van de Europese Raad maken de Europese Commissie en de Europese Investeringsbank (EIB) duidelijk hoe de omslag naar een kringloopeconomie mede gefinancierd zal worden. Bestaande investeringsfondsen zullen makkelijker toegankelijk worden voor bedrijven die actief zijn in de kringloopeconomie.

  • Europees Parlement
    Debat plenaire vergadering Europees parlement

    Al meteen op de dag dat 's morgens de Europese Commissie haar pakket kringloopeconomie presenteerde, vond er in de namiddag een eerste debat met reacties plaats in de plenaire vergadering van het Europees parlement.

  • Persbericht
    Europese Commissie lanceert langverwachte pakket - mededeling

    Op 2 december 2015 lanceerde de Europese Commissie het nieuwe pakket circulaire economie nadat de eerste versie van de vorige Commissie een jaar geleden werd ingetrokken. Het gaat om een ruim pakket aan maatregelen die er voor moeten zorgen dat de Europese economie duurzamer omgaat met grondstoffen en hulpbronnen. 

    De belangrijkste maatregelen die zijn goedgekeurd of door de huidige Commissie moeten worden uitgevoerd zijn:

    - financiële steun van meer dan 650 miljoen EUR uit Horizon 2020 en 5,5 miljard EUR uit de structuurfondsen;

    - maatregelen ter vermindering van voedselafval, met de bedoeling dit tegen 2030 te halveren;

    - ontwikkeling van kwaliteitsnormen voor secundaire grondstoffen;

    - maatregelen over ecologisch ontwerp voor 2015-2017 (‘ecodesign’) om naast de energie-efficiëntie de repareerbaarheid, duurzaamheid en recycleerbaarheid van producten te bevorderen;

    - een herziene meststoffenverordening om de erkenning van biologische en afvalgebaseerde meststoffen te vergemakkelijken en de rol van biovoeding te ondersteunen;

     -een strategie voor plastic in de circulaire economie waarin recycleerbaarheid, biologische afbreekbaarheid en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in plastic worden aangepakt en plasticafval in zee;

    - een reeks maatregelen over het hergebruik van water, waaronder een wetgevingsvoorstel over minimumvoorschriften voor het hergebruik van afvalwater;

    De voorgestelde maatregelen grijpen in op tal van bestaande regels zoals de richtlijn verpakkingsafval, de richtlijn in verband met storten van afval, elektrisch en elektronisch afval, ecodesign en dergelijke meer. Zie overige documenten in deze tijdslijn.

  • Andere
    Stakeholdersmeeting Europees Milieuagentschap

    Op 29 en 30 oktober 2015 organiseerde het Europees Milieuagentschap (EEA), met name het Topic Centre voor afval en materialen (ETC/WMGE) een stakeholdersvergadering over de kringloopeconomie in Kopenhagen. Vanuit haar rol wil het Europees Milieuagentschap in de eerste plaats bijdragen aan de uitbouw van de kennisbasis voor de omslag naar een kringloopeconomie. Deze stakeholdersvergadering wilde hiervoor input inzamelen. 

  • Ontwerprapport Europees Parlement
    Milieucommissie Europees Parlement neemt eigen initiatiefrapport aan

    Op 17 juni nam de milieucommissie van het Europees Parlement (EP) een rapport (op eigen initiatief) aan waarin ze de Europese Commissie (EC) vraagt om een ambitieus voorstel voor kringloopeconomie dit najaar. De commissie was de belofte die vice-president Timmermans maakte naar aanleiding van de terugtrekking van het voorstel voor kringloopeconomie van de vorige EC niet vergeten. In december 2014 beloofde hij het EP een nieuw, breder, ambitieuzer en efficiënter voorstel.

    Het rapport vraagt ondermeer bindende doelstellingen voor hulpbronnenefficiëntie, bindende doelstellingen voor het verminderen van afvalproductie, een verbod op afval- en compostverbranding, de verplichting om bioafbreekbaar afval te verzamelen en de bescherming van consumenten tegen productiefouten (verbetering houdbaarheid, hergebruik en recycleerbaarheid en weren van toxische stoffen). Rapporteur is de Finse christendemocrate Sirpa Pietikäinen.

Europese Commissie

Gezamenlijk initiatief van Commissarissen TimmermansVella en Katainen

Europese Commissie, DG Environment (pagina volledig gewijd aan pakket circulaire economie)

Europees Parlement

Europees parlement, milieucommissie (ENVI)

Raad van de Europese Unie

Raad leefmilieu

Werkgroep die raden leefmilieu voorbereidt

Comité van de Regio's

Commission for the Environment, Climate Change and Energy (ENVE)

Europees Economisch en Sociaal Comité

Section Agriculture, Rural Development and Environment (NAT)

Volg ons