Hernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid werpt vruchten af, maar verdere hervormingen in de EU nodig om te slagen in het tijdperk van globalisering, aldus strategisch verslag dat gisteren door de Commissie werd goedgekeurd.
1. Enkele aanzienlijke successen
De economische groei in de EU-27 bedroeg in 2006 3,0% en voor 2007 wordt 2,9% verwacht. Door structurele hervormingen is het geraamde groeipotentieel van het BBP in de eurozone sinds 2005 met 0,2 procentpunt gestegen tot omstreeks 2,25% in 2007.
De voorbije twee jaar zijn bijna 6,5 miljoen nieuwe jobs gecreëerd en tegen 2009 zullen er naar verwachting nog eens 5 miljoen jobs bijkomen. Verwacht wordt dat de werkloosheid tot onder 7% zal dalen, het laagste cijfer sinds medio de jaren '80. Voor het eerst sedert tien jaar gingen de sterke stijgingen van de werkgelegenheidsgraad gepaard met een forse groei van de productiviteit.
De begrotingstekorten van de EU-27 zijn beduidend verkleind, van 2,5% van het BBP in 2005 tot een geraamde 1,1% in 2007. De overheidsschuld van de EU-27 is verminderd van 62,7% in 2005 tot iets minder dan 60% in 2007.
Het is nu in bijna alle lidstaten mogelijk om binnen een week en via "één loket" een bedrijf op te starten en er zijn enkele belangrijke stappen gezet bij de uitvoering van het EU-programma voor een betere regelgeving.
Ongeveer de helft van de lidstaten hebben op een flexicuritybenadering gebaseerde beleidsmaatregelen ontwikkeld of zijn daarmee bezig. Er is overeenstemming bereikt over een stel gemeenschappelijke flexicuritybeginselen die de lidstaten, aangepast aan hun eigen nationale omstandigheden, ten uitvoer moeten leggen.
Alle lidstaten hebben thans een nationaal streefcijfer voor O&O-investeringen vastgesteld. Als al deze streefcijfers gehaald worden, zal de EU in 2010 een niveau halen van 2,6% van het BBP (komende van 1,9% in 2005). Dit zou een aanmerkelijke verbetering betekenen, ook al zal het cruciale doel van 3% (met een inbreng van de privé-sector van 2%) met vertraging worden bereikt.
2. Maar nog veel meer te doen
Het gedeelte van het BBP dat in de EU aan O&O wordt besteed, heeft de jongste tijd geen gelijke tred gehouden met de forsere economische groeicijfers en is tot 1,85 % gedaald in 2006, met grote onderlinge verschillen tussen de lidstaten. Door deze trend raakt de EU verder verwijderd van het streefcijfer van 3%.
Alhoewel de cijfers van de begrotingstekorten en de overheidsschuld verbeterd zijn, is de kans om van de relatief sterke groei te profiteren om structurele tekorten te verminderen niet volledig benut, met name in de eurozone.
Er is nog veel ruimte om de administratieve rompslomp te verminderen en het ondernemingsklimaat te verbeteren, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen. De openstelling van netwerksectoren en –diensten voor meer mededinging verloopt traag.Heel wat arbeidsmarkten zijn nog altijd versnipperd, met sterke beschermingsmechanismen voor "insiders" en onzekere vooruitzichten voor "outsiders" die op contractbasis werken.
De onderwijssystemen doen te weinig om jongeren de vaardigheden bij te brengen die zij en werkgevers nodig hebben. De mobiliteit van werknemers blijft nog altijd betrekkelijk klein. Slechts 2% van de actieve burgers woont en werkt in een andere lidstaat. In sommige lidstaten worden werknemers nog altijd geconfronteerd met belangrijke hindernissen wanneer zij van job veranderen. Daarom heeft de Commissie een actieplan voor arbeidsmobiliteit met 15 concrete maatregelen voorgesteld.
Europa heeft nog steeds een achterstand op andere toonaangevende economieën inzake investeringen in informatie- en communicatietechnologie en het gebruik ervan om de productiviteit te vergroten.
Heel wat lidstaten zitten niet op koers om hun Kyotonormen te halen en zullen grote inspanningen moeten leveren om de ambitieuze doelstellingen te halen die door de Europese leiders op hun voorjaarsbijeenkomst van 2007 zijn gesteld en die moeten worden bereikt via het pakket energie- en klimaatveranderingsmaatregelen dat de Commissie in januari 2008 zal voorstellen.
3. De strategie versterken in de volgende cyclus
In het verslag wordt een reeks nieuwe beleidsinitiatieven geschetst om deze uitdaging op te nemen en de Europese inspanningen ten aanzien van de globalisering op te voeren.
Inzake investeringen in mensen en modernisering van de arbeidsmarkten worden de lidstaten in het verslag ertoe opgeroepen actieplannen op te stellen en streefcijfers vast te stellen om vroegtijdig schoolverlaten aanzienlijk terug te dringen en de basisleesvaardigheden gevoelig te verbeteren.
Wat het ondernemingsklimaat betreft, wordt in het verslag aangedrongen op een geïntegreerd beleid via een Europese Wet voor kleine ondernemingen ter ondersteluning van de ontwikkeling en de groei van de miljoenen kleine en middelgrote ondernemingen, die negen van de tien nieuwe arbeidsplaatsen creëren.
Inzake kennis (onderwijs, O&O en innovatie) stelt het verslag voor stappen te zetten op weg naar de "vijfde vrijheid" – het vrij verkeer van kennis – via de totstandbrenging van een ware Europese onderzoeksruimte en een geïntegreerde jurisdictie in octrooizaken, met één enkel, betaalbaar octrooi. De lidstaten wordt verzocht een nationale breedbandstrategie uit te stippelen en nationale streefcijfers vast te stellen voor het gebruik van hogesnelheidsinternet, waarbij wordt gemikt op een aansluitingspercentage van 30% van de EU-burgers en 100% van de scholen tegen 2010.Inzake energie en klimaatverandering benadrukt het verslag het belang van de voltooiing van de interne markt voor energie en worden de lidstaten verzocht verplichte energiebesparingsdoelen te stellen voor overheidsgebouwen en energie-efficiëntie stelselmatig te hanteren als criterium voor de gunning van overheidsopdrachten.
4. Beoordeling van de uitvoering door de lidstaten
Het pakket omvat zoals gewoonlijk "nationale hoofdstukken" waarin de vooruitgang van de afzonderlijke lidstaten (en de eurozone) wordt beoordeeld. De lidstaten blijven vooruitgang boeken, zij het in verschillende mate. In de meeste gevallen zijn maatregelen genomen om de verbintenissen na te komen die zijn vervat in de landspecifieke aanbevelingen die vorig jaar collectief door de lidstaten zijn goedgekeurd. Er blijft echter nog veel te doen en de meeste aanbevelingen blijven actueel. Hier en daar – voor Duitsland, Italië en Spanje – is het aantal aanbevelingen verminderd; voor Slovakije is de vorig jaar gedane aanbeveling om de langdurige werkloosheid aan te pakken vervangen door een aanbeveling om het regelgevingskader te verbeteren. Voor geen enkele lidstaat zijn nieuwe landspecifieke aanbevelingen toegevoegd.De conclusies voor België luiden als volgt:
"Belgium has made good progress in implementing its National Reform Programme over the 2005-2007 period. Belgium has shown some progress in fulfilling the commitments agreed by the 2006 Spring European Council in the four priority action areas.
The Implementation Report shows some policy response to the Council recommendations, but further reform is still necessary. There has been some response on the additional areas identified in the Council conclusions as requiring attention. The Implementation Report also specifically addresses the recommendations issued to the euro area countries.
Among the strengths shown by the Belgium's 2007 Implementation Report are the emission reduction policies and the promising results of the guidance and monitoring system of unemployed people.
The policy areas in the Belgian National Reform Programme where challenges need to be tackled with the highest priority are reducing the tax burden on labour whilst strengthening fiscal consolidation and improving labour market performance. Against this background it is recommended that Belgium:
- continues efforts to further reduce the tax burden on labour towards the average of its neighbouring countries, especially by reducing the tax wedge on low skilled workers, while strengthening fiscal consolidation;- reinforces the policy measures to improve the performance of its labour market through a comprehensive strategy, in accordance with an integrated flexicurity approach, to enhance labour market participation, lower regional disparities, and increase participation in lifelong learning.
In addition, it will be important for Belgium to focus on the following challenges: to fully implement the strategy aiming to ensure the long term sustainability of public finances, including expenditure restraints, fiscal surpluses, and a persistent reduction of government debt; urgently take further measures to improve competition in gas and electricity markets, including through independent and effective regulators and additional measures concerning transmission and distribution operators; to increase substantially its commitment to stimulating R&D and innovation notably by increasing both the level and impact of public funding and developing a coordinated policy mix at all levels; continuing the implementation of the measures to increase the employment rate for older workers and vulnerable groups, monitor their impact and, if need be, take further activation measures."
5. Traject
Het verslag van de Commissie zal op 13 en 14 maart 2008 aan de Europese Raad worden voorgelegd.
Voorafgaand hieraan plant vleva debat in Vlaanderen; wordt vervolgd...