Mariann Fischer Boel, EU‑commissaris voor Landbouw en plattelandsontwikkeling, heeft de landbouwministers vandaag meegedeeld dat een deskundigengroep op hoog niveau zich vanaf volgende week zal buigen over de middellange‑ en langetermijnregelingen voor de melksector in het licht van de afschaffing van de melkquota op 1 april 2015. Volgens de toelichting die de ministers tijdens de lunchbespreking van de commissaris kregen, zal deze groep nagaan of nieuwe regelingen kunnen worden ingevoerd om de sterke prijsschommelingen te beperken en de markttransparantie te vergroten en op die manier zowel de markt als de producenteninkomens te stabiliseren. De commissaris praatte de ministers bovendien bij over het meest recente pakket voorstellen ter ondersteuning van de melkmarkt dat door de Commissie wordt voorbereid, en gaf een actueel overzicht van de marktsituatie, waaruit blijkt dat de prijzen voor melkproducten inmiddels weer aantrekken.
"De maatregelen die tot dusverre zijn genomen, hebben duidelijk een positief effect op de melkprijzen", aldus commissaris Fischer Boel, "maar we moeten de blik ook richten op wat hierna komt. Daarom heb ik vorige maand voorgesteld een groep op hoog niveau in te stellen die de toekomst op langere termijn moet bekijken. Deze groep begint op 13 oktober met haar werk en zal deskundigen de kans bieden alle uitdagingen waarmee de melksector in de toekomst zal worden geconfronteerd, te behandelen. Doel moet zijn de schommelingen op de markt te beperken, de transparantie te verbeteren en te bespreken hoe de melkproducenten zich beter kunnen organiseren. In de tussentijd zetten wij onze inspanningen om de kortetermijnproblemen van onze melkproducenten op te lossen, voort. In de komende dagen zullen wij de lidstaten toestemming geven om de producenten tot 15 000 euro per landbouwer nationale steun te verlenen. Voorts hoop ik dat de Raad over twee weken zijn goedkeuring zal hechten aan ons voorstel de veiligheidsnetregelingen uit te breiden."
De groep op hoog niveau
Deze groep zal worden voorgezeten door Jean‑Luc Demarty, directeur‑generaal voor Landbouw en plattelandsontwikkeling van de Commissie, en zal verder bestaan uit vertegenwoordigers van de lidstaten. Waar nodig zal de Commissie deskundigen en belanghebbende partijen uitnodigen om de groep in haar werk bij te staan. De groep zal doorgaans een keer per maand samenkomen en zal geregeld verslag uitbrengen. De agenda bestaat uit de volgende punten, maar kan eventueel nog worden aangevuld:
- - contractuele betrekkingen tussen melkproducenten en melkfabrieken met het oog op een beter evenwicht tussen vraag en aanbod op de melkmarkt
- - maatregelen om de onderhandelingspositie van de melkproducenten te versterken
- - onderzoek van de vraag of de bestaande marktinstrumenten adequaat zijn
- - transparantie, consumentenvoorlichting, kwaliteit, gezondheid en etikettering
- - innovatie en onderzoek met het oog op een sterker concurrentievermogen van de sector
- - de mogelijkheid van een termijnmarkt in de melksector
Commissaris Fischer Boel gaf de ministers voorts uitvoerig uitleg over het meest recente pakket urgente maatregelen ter ondersteuning van de melkmarkt dat op 17 september aan het Europees Parlement is overgelegd. Voorgesteld wordt om een clausule inzake marktverstoring - die al bestaat voor andere landbouwsectoren - toe te passen op de melksector om een snellere reactie op toekomstige marktverstoringen te stimuleren. Veranderingen aan de werking van de regelingen voor het opkopen van quota door de lidstaten zullen ervoor zorgen dat opgekochte quota die in de nationale reserve blijven, niet meer worden meegerekend in de nationale quota wanneer moet worden beslist of de superheffing al dan niet moet worden toegepast. Als de superheffing dan wordt geïnd, kunnen de lidstaten het deel dat overeenstemt met de opgekochte quota, gebruiken voor de herstructurering van de sector. De wetgevingsvoorstellen voor de omzetting van deze ideeën zouden in de loop van de komende dagen door de Commissie moeten worden goedgekeurd.
Recente ontwikkelingen op de melkmarkt
Volgens de meest recente gegevens trekken de prijzen aan, niet alleen voor allezuivelproducten, maar ook voor rauwe melk af landbouwbedrijf. De gemiddelde melkprijs in juli/augustus wordt geraamd op 25‑26 cent per liter en recente gegevens van grote Europese verwerkers wijzen op een verdere stijging van 1‑2 cent voor leveringen in september/oktober. De melkprijzen op de spotmarkt zijn sinds juni aanzienlijk meer gestegen. Prijzen voor producten die voor interventie in aanmerking komen (boter en mageremelkpoeder), hebben in drie maanden een stijging van 7‑9 % te zien gegeven en liggen nu ruim boven het interventieniveau.
Genomen maatregelen
De Commissie verwacht dit jaar tot 600 miljoen euro aan marktmaatregelen uit te geven. De Raad zal op 19 oktober stemmen over het voorstel van de Commissie tot verlenging van de interventieperiode. Dit jaar mag 70 % van de rechtstreekse betalingen zes weken eerder dan normaal worden uitbetaald (vanaf 16 oktober). In het kader van de GLB‑hervorming van 2003 is 5 miljard euro extra per jaar uitgetrokken voor rechtstreekse betalingen aan landbouwers om verlagingen van de interventieprijzen te compenseren. In het kader van de gezondheidscontrole en het economisch‑herstelpakket staat 4,2 miljard euro extra ter beschikking voor het aanpakken van "nieuwe uitdagingen", onder meer de herstructurering in de melksector. Dit komt bovenop de beschikbare middelen in het kader van het plattelandsontwikkelingsbeleid. Voorts heeft de Commissie het schoolmelkprogramma versterkt door het productassortiment en het aantal beoogde leeftijdsgroepen uit te breiden. Daarnaast heeft zij het startschot gegeven voor een nieuwe reeks afzetbevorderingsmaatregelen voor melkproducten. Momenteel werkt de Commissie aan een rapport over de bevoorradingsketen in de melksector, met als doel de transparantie te verbeteren en na te gaan of zich op het gebied van concurrentie problemen voordoen. Dit rapport zal vóór het einde van het jaar worden gepubliceerd en zal door de groep op hoog niveau worden besproken.